Geschikt voor iedere browser Deze webpagina is geschikt voor iedere browser omdat het voldoet aan de xhtml taal beschrijving zoals gedefinieerd door het internationale W3 consortium, W3C. Correcte XHTML 1.0!

De Scholarita
Leren om je eigen weg te kunnen gaan




 
 20 Jan 2008
 Leren om je eigen weg te kunnen gaan
 
 DeScholarita@xs4all.nl
 Rita Bijlsma
 Nederlands
 De Scholarita is een digitale school om te leren voor elkaar te krijgen wat je
   zelf wenst. De Scholarita maakt vrije software om zelfstandig mee te leren.
 
 Vrije software, e-learning, digitaal lesmateriaal, leren rekenen,
             hoogbegaafdheid, zelfstandig leren, zelfontplooiing.
 




Scholarita betekent: school à la Rita. Hierin betekent 'school' wat
het in het Grieks betekende: vrije tijd om wat aan je geestelijke
ontwikkeling te doen. 'Rita' betekent in het Sanskriet natuurwet/orde
en staat tegenover anrita, chaos. Orde betekent dat hetzelfde zich
herhaalt. Chaos is steeds anders. 
Daarom is orde te begrijpen, maar chaos niet.
Als ergens een orde is, kun je het leren begrijpen en dan kun je
er gebruik van maken zodat je er voordeel van hebt.
Zo kun je voor elkaar krijgen wat je zelf wenst.


Daar is de Scholarita voor, om je te helpen voor elkaar te krijgen
wat je zelf wenst. Je kunt bijvoorbeeld net als ik op 11 jarige
leeftijd een volière ontwerpen en bouwen... als je graag vogels wilt
houden. Wil jij nu een hut bouwen of misschien een vijver aanleggen, 
Mozart spelen, zelf componeren of computer programma's schrijven? 
Wil je later meewerken aan schone energie, bruggen bouwen, een groot gezin,
zanger worden of lawine expert/veroorzaker, koppensneller
of piloot? Of een beroep dat nu
nog niet bestaat? Wat is jouw weg?



De Scholarita maakt lesmateriaal en zal dat gratis uitgeven als vrije
software en vrije documentatie onder licenties van de 
stichting voor vrije software
(GPL en 
GFDL). 
Iedereen die zich kan vinden in de 
grondbeginselen van de Scholarita wordt uitgenodigd bij te dragen. Kinderen die als
tester leerprogrammatuur willen uitproberen zijn ook van harte welkom. 
Stuur dan een email naar de Scholarita.




 


 De Scholarita is voor iedereen zijn eigen weg wil gaan, oftewel 
 die voor elkaar wil krijgen wat hij zelf wenst en daarom graag
 leert en niet blij is als wordt beslist dat je genoeg hebt geleerd.


 
   
     Het is niet zo dat als je leert om voor elkaar te krijgen wat je zelf wenst en niet omdat
     het van iemand anders moet, het je geen moeite zal kosten. Die moeite moet je ervoor
     over hebben. Het is iets om trots op te zijn.
   
 

 
    
      Als je leert om je eigen weg te kunnen gaan, dan moet je ook de discipline hebben om
      zaken te leren die daarvoor nodig zijn, maar die je op zich niet leuk vindt. 
   
   
      Vaak gebeurt het dat mensen dingen moeten doen die ze niet leuk of zelfs heel akelig vinden,
      doordat andere mensen hen overheersen. Dit kan ook op scholen gebeuren.
      Hier is de Scholarita natuurlijk op tegen.
      Maar er is heel
      wat nodig zonder dat dat komt omdat mensen je overheersen. 
      Er zijn namelijk ook Natuurwetten, waar wij
      als mensen gewoon rekening mee moeten houden.
   
 

 
   Als je leert om je eigen weg te kunnen gaan, dan ben je natuurlijk niet blij
     als iemand je grootmoedig vertelt dat je je niet meer hoeft te leren. Dat maak je zelf wel
     uit. Niemand hoort je te zeggen dat je niet meer hoeft te leren, alleen omdat anderen
     niet meer wíllen leren of omdat er ter plaatse niet meer leermiddelen beschikbaar zijn, of
     omdat ze je dom willen houden, of niet willen dat je merkt dat zij het zelf niet weten. En
     niemand hoort te verwachten dat je dan ook nog dankbaar bent! Je mag altijd een
     groter of ander aanbod aan leermiddelen vragen/zoeken. Het is niet altijd (meteen) beschikbaar,
     maar het is goed, niet raar, dat je het wenst.
   
 

 
   
      Je moet er rekening mee
      houden dat er een grens is aan hoeveel moeite je tegelijk kunt doen. Tegenwoordig komt het
      voor dat kinderen overwerkt raken door hun hobbies. Dit gebeurt als mensen er geen rekening
      mee houden dat wat je leuk vindt en voor jezelf doet ook tegelijk (te) zwaar kan zijn. 
      We hebben als mensen nu eenmaal 
      lichamelijke grenzen waar we rekening mee moeten houden en we moeten dus zorgen voor
      voldoende rust.
  
 






 
  Als je op school of je werk wel kunt naäpen wat docenten hebben voorgedaan, 
  maar niet snapt waarom dat werkt, dan kun je in andere situaties helemaal geen
  gebruik maken van wat je kunt, want je kunt niet zelfstandig bepalen 
  welk trucje dan werkt. Zo heb je niet veel aan wat je kunt en helpt wat je 
  kunt niet om voor elkaar te krijgen wat je zélf wenst.
 
 
  Als je niet wilt wachten tot de lotto of een fee je wensen komt 
  realiseren, maar je wilt zelf leven en zelf iets voor elkaar krijgen, dan
  heb je kennis en kunde nodig waar je op kunt rekenen. 
 
 
  De Scholarita heeft tot doel lesmateriaal hiervoor te ontwikkelen.
 



  
 Een recht bestaat niet zomaar. Individuen hebben binnen hun gemeenschap een
      recht als de leden van die gemeenschap zich hebben verplicht dat recht
      voor ieder lid van hun gemeenschap te respecteren, realiseren en verdedigen.
 

 Alle leden van het Scholarita onderwijs erkennen het recht van ieder
      ander lid op overtuigend bewijs. 
      De reden hiervoor is dat als je kennis hebt waarvan je niet 
      overtuigd bent dan heb je er niets aan voor het voor elkaar krijgen van
      wat je zélf wenst.
 

 Niet alle gemeenschappen erkennen het recht op overtuigend bewijs.
      In de Wiskunde bestaat een bewijsmethode met 
      de naam 'bewijs met volledige inductie'. Studenten
      leidden hieruit een naam af voor de lesmethode waaraan 
      ze werden onderworpen: 
      `bewijs met volledige intimidatie'.
 

 Hieronder volgt een anekdote uit het basisonderwijs waarin het recht op overtuigend bewijs 
      niet werd erkend:

 
  
  Een onderwijzeres vertelt haar leerlingen dat een werkwoord een woord is met actie erin. 
  Dan vraagt ze de kinderen te zeggen of een woord een werkwoord is. 
  Een jongetje denkt dat het woord `oorlog' een werkwoord is.
  De onderwijzeres zegt: ``let goed op, een werkwoord is een woord met actie erin. 
  Vind je het woord `oorlog' nou nog steeds een werkwoord?''. 
  Het jongetje zegt 'Ja' en wordt brutaal gevonden.
  
  
   Dit komt uit het boek van John Holt 'How children fail', zo'n 40 geleden geschreven.
  
 

 
  Als je alleen maar weet dat een werkwoord een woord is met actie erin, dan moet je
  toch wel tot de conclusie komen dat het woord `oorlog' een werkwoord is? Er gebeurt immers een
  heleboel actie in een oorlog.
 

  
  Volgens de definitie van `werkwoord' die de onderwijzeres gaf is het woord `oorlog' dus 
  een werkwoord. 
  Het jongetje heeft dus gelijk. 
  Maar de definitie van de onderwijzeres komt niet overeen met de gebruikelijke betekenis
  van `werkwoord'. Toch gebruikt de onderwijzeres die gebruikelijke betekenis van
  `werkwoord' bij haar beoordeling.
  De onderwijzeres meet met twee maten. 
  Ze vertelt een andere definitie dan ze hanteert bij de beoordeling van de leerlingen. 
  Haar definitie is fout. 
 
 
  Een correcte definitie van een werkwoord is moeilijk te geven. 
  In ieder geval heeft een werkwoord in een zin de functie om de actie waarover die zin 
  gaat uit te drukken.
  Maar ook deze definitie bevat niet alles wat je moet weten om te
  kunnen bepalen
  wat een werkwoord is, want wat is dan 'een functie
  in een zin'? 
  De definitie van een werkwoord is niet in woorden uit
  te drukken. Om aan een ander mens over te brengen wat een werkwoord
  is en wat een functie in een zin is, moet men die ander een
  grote lijst voorbeelden geven, zodat die ander zelf door
  generalisatie begrijpt wat de bedoeling is. Generalisatie betekent dat je
  uit een voldoende aantal voorbeelden zelf ziet wat
  steeds hetzelfde is en wat verschillend en daardoor begrijpt wat
  de ander bedoelt, zonder dat iemand dat precies in
  woorden kan uitdrukken.
 

 
  Pas nadat alle mensen uit een groep
  tot een zelfde begrip van een
  woord gekomen zijn door het eens te worden over genoeg voorbeelden, 
  kunnen ze dat gebruiken om definities op te stellen, 
  die in woorden uitgedrukt zijn. Als het woord `werkwoord' 
  en de woordcombinatie `functie in een zin' duidelijk geworden zijn aan
  de hand van voorbeelden, dan kunnen daarna definities opgesteld worden
  voor `gezegde', `onderwerp', etc, waarbij de woorden `werkwoord' en
  `functie in een zin' gebruikt kunnen worden. De woorden `werkwoord' en
  `functie in een zin' kunnen nog steeds niet gedefinieerd worden. 
   Het blijven basiswoorden. Het is misschien wel mogelijk om andere woorden als
   basiswoorden te gebruiken en dan bijvoorbeeld van het woord `werkwoord'
   een definitie te geven waarin die basiswoorden gebruikt worden. 
   Hoe je het ook doet, sommige woorden zullen altijd basiswoorden zijn, die
   met voorbeelden en niet met een definitie uitgelegd moeten worden.
 

  
   Dat een leerling recht heeft op overtuigend bewijs, betekent onder andere 
   dat hij voor woorden goede definities of goede voorbeelden moet krijgen.
   Bovendien moet in bovenstaand geval worden uitgelegd waarvoor het herkennen 
   van werkwoorden in zinnen nou eigenlijk nodig is.    
  
  
  
   Het komt nogal eens voor dat aan leerlingen een incorrecte definitie wordt
   gepresenteerd met als argument dat het niet beter kan. Dit is onzin.
   Wanneer geen correcte definitie kan worden gegeven is dat geen reden om
   te doen alsof. Dat is voor de leerling bevreemdend. Bovendien kan in plaats
   van een incorrecte definitie een ander bewijs gegeven worden, dat wel correct is, 
   zoals in dit geval een lijst met voorbeelden.
  







 

 

   

    
     Het rekenmaar! programma is op dit moment het grootste project van de Scholarita.
     Het rekenmaar! programma is een algemeen programma om door oefeningen een
     onderwerp te leren. De oefeningen zijn opgedeeld in niveaus. Als de gebruiker 
     de oefeningen van een bepaald niveau goed kan maken, wordt het niveau automatisch 
     verhoogd. Er wordt veel uitleg gegeven, maar alleen wanneer het nodig is
     om een oefening te kunnen maken. 
    
    
     Voor oefeningen van hetzelfde type worden steeds andere getallen, namen van personen
     en dingen en in geval van muziek, tonen gebruikt. Er zijn dus altijd nieuwe
     oefeningen van hetzelfde type en niveau beschikbaar. 
     Ook de voorbeelden in uitleg worden op die manier gevarieerd.
     Op de fouten van de gebruiker wordt met specifieke uitleg gereageerd.
    
    
     Een goed antwoord wordt gemarkeerd met een lachbekje en een foute met een verdrietig
     gezichtje. Hele kleine versies van de bekjes worden verzameld in een ballenbak, zodat
     de gebruiker een leuk overzicht heeft over zijn/haar vorderingen.
     De kleuren van het scherm kunnen door de gebruiker gekozen worden, ook tijdens de 
     oefeningen.   

    

     
        Hieronder volgt een lijst met screenshots. De gebruiker kan zelf themes erbij maken:
  
       Bordeaux theme
       Bos theme
       Kakofonie theme

     

    
      De reken module van het rekenmaar! programma is al ver gevorderd. Het zal
      nagenoeg al het rekenen omvatten, dus veel meer dan het basisschool rekenen.
      Het omvat ook kansrekenen en logica. 

   

    

    
      De muziek module van het rekenmaar! programma staat nog aan het begin.
    

   

   
 
    
     Wanneer kleine kinderen versjes en rijmpjes uit hun hoofd kennen, kunnen
     ze daarmee zelfstandig leren lezen. Een versje of rijmpje wordt
     twee keer afgedrukt op geplastificeerd karton: één keer in het geheel en één
     keer met ieder woord op een apart kaartje. Zo kan het herkennen van woorden
     geoefend worden, zelfs zonder hulp. 
    

    
     Dit lesmateriaal richt zich erop kinderen te laten lezen voordat ze leren
     schrijven. De mening van Scholarita is dat 
     voldoende snel lezen voor de meeste mensen een heel andere vaardigheid is
     dan heel snel spellen. De meeste mensen zullen woorden bij het lezen als geheel 
     herkennen, zonder daarbij te spellen. Spellen zouden ze niet snel genoeg kunnen.
     We zijn één keer iemand tegengekomen waarvoor lezen en snel spellen 
      vermoedelijk wel dezelfde vaardigheid is, maar dat was een Russin die in 9 maanden Nederlands
      leerde en vervolgens na een blik op een haar onbekende bladzijde Nederlands de
      spelfouten kon aanwijzen. Het is wel redelijk aan te nemen, dat dit 
      uitzonderlijk is.  
     

    
     
      Het is dus waarschijnlijk dat sommige kinderen leesproblemen ontwikkelen omdat ze
      bewust of onbewust ernaar hebben leren streven om snel genoeg te spellen in plaats van
      ernaar te streven woorden als geheel te herkennen. Dit zou men `woordblind' kunnen 
      noemen, wat het oude woord is voor `dyslexie'. 
      Om het aanleren van een verkeerde leesstrategie te voorkomen richt dit lesmateriaal zich op
      het herkennen van woorden. De opsteller heeft zelf vroeger met een vergelijkbare
      methode leren lezen.
    

    
     Om het gemakkelijker te maken om de
     bekende gesproken of gezongen woorden van een versje of rijmpje aan 
     het onbekende geschreven woord te koppelen, worden de lettergrepen aangegeven.
     Ieder versje of rijmpje is `getiteld' met een plaatje, zodat het herkend kan worden
     door iemand die nog niet kan lezen. Alle losse woorden hebben hetzelfde plaatje
     op de achterkant, zodat ze gemakkelijk bij elkaar gezocht kunnen worden.
    

    
     Om problemen te voorkomen bij kinderen die links en rechts niet kunnen onderscheiden,
     is voorkomen dat verschillende letters elkaars spiegelbeeld zijn, zoals b en d en p en q,
     door een cursief font te gebruiken. 
    
 
    
      Het is nog niet duidelijk of het wel of niet goed is dat de woorden waarmee een zin
      in een versje of rijmpje begint een hoofdletter heeft, terwijl dat woordje als los woordje
      geen hoofdletter heeft. Dit komt overeen met normaal gebruik, maar zo zien niet alle
      gelijke woordjes er precies hetzelfde uit.
    

    
       De bedoeling is dat de programmatuur voor het maken van de leeskaarten zo gemakkelijk
       in gebruik wordt dat iedereen er zijn eigen leeskaarten mee kan maken. Nu
       echter worden hier slechts enkele leeskaarten gepresenteerd. Let op: 
       bij de laatste twee zijn nog niet alle bovenstaande principes toegepast.

       Konijntje had een vliegje op zijn neus.
       Er was eens een mannetje, dat was niet wijs.
       Boer wat zeg je van mijn kippen?

   

   

     Het A4 kaarten project maakt lessen die op één dubbelzijdig A4 kaart passen.
     Het is nu één pdf document, met een les over Chinese tekens, één over ascii art (tekenen
     met letters), één over Unix en één over de vraag waarom de leeuw de koning der dieren
     wordt genoemd:

       leskaarten

   
 
   

      
     Als we niet van elkaar horen hoe goed of slecht een product is, dan maken we allemaal
     dezelfde fouten bij de aankoop. Er zijn wel al websites om producten te beoordelen, maar
     daar vertelt iedereen een verhaaltje over het product. Je hebt dan niet snel per product
     een overzicht welke eigenschappen het heeft. En je kunt niet zoeken naar
     producten met een bepaalde set door jou gewenste eigenschappen. 
     Dit project probeert een manier te vinden om de benodigde informatie gemakkelijk te
     noteren. Daarna komt pas het zoeken erin aan de beurt. 
   
   
     De bedoeling is dat mensen hun eigen mening geven op hun eigen website, maar dat die
     beoordelingen dan dezelfde structuur hebben, zodat er gemakkelijk via een programma in
     velen tegelijk gezocht kan worden. Dit is een gedistribueerde manier van opslaan, in tegenstelling
     tot het verzamelen van alle beoordelingen op één website.
   

   
      De producten zijn nu ingedeeld in die die je aanraadt en die waartegen je waarschuwt.
      De taal is Engels. De presentatie is nog niet mooi.
   
  
   

       aangeraden producten
       waarschuwing tegen producten
   

   

 

 
   

  

    Hoewel het lesmateriaal van de Scholarita niet speciaal bedoeld is voor hoogbegaafden, is
    het wel zeer geschikt voor hoogbegaafden, omdat het zelfstandig werken in eigen tempo mogelijk maakt 
    en toelaat verder te gaan dan leeftijdsgenootjes.

    
     De Scholarita komt daarom regelmatig naar 
    de dag van de hoogbegaafdheid.
   

  
  

     De Nederlandse Iederwijs scholen 
     en de Amerikaanse Sudbury Valley School 
     zijn scholen
     waar kinderen kunnen leren wat ze zelf belangrijk vinden. 

     
      
       "Wat je leert op Sudbury Valley School
       is leven. Je leert over het leven
       en hoe met mensen om te gaan en hoe dingen voor elkaar te krijgen en
       hoe je al de dingen die je leert moet organiseren."
      

       
        Leerling van de Sudbury Valley School.
       
     

  
     Veel mensen denken dat kinderen laten leren wat ze zelf belangrijk vinden 
     betekent dat men de kinderen hun gang laat gaan en dat ze dan niets leren. Maar wat is 
     `hun gang laten gaan'? Vaak betekent dit `niet mee bemoeien'. Maar dát is juist niet wat er
     gebeurt op deze scholen: Er worden ongelooflijk veel mogelijkheden gecreëerd om te leren en 
     vakdocenten staan altijd klaar om vragen van kinderen te beantwoorden.      
  
  
  Soms wordt de Iederwijs onderwijsmethode aangeprezen door te stellen dat het leren er 
      vanzelf gaat. Hiermee kan bedoeld zijn dat het leren niet plaatsvindt door onderdrukking
      door een ander mens. De Scholarita is het ermee eens dat onderdrukking verkeerd is, ook op school.
      Maar genoemde zin kan ook betekenen dat leren geen moeite zou moeten kosten en
      nooit zou moeten, maar alleen mogen. Hier kan de Scholarita zich niet in vinden, want 
      leren is altijd moeite doen, ook als je het leuk vindt en vaak moet iets, omdat we als mensen
      nu eenmaal met Natuurwetten rekening moeten houden.

Rita Bijlsma

20 Jan 2008

DeScholarita@xs4all.nl

Scholarita betekent: school à la Rita. Hierin betekent 'school' wat het in het Grieks betekende: vrije tijd om wat aan je geestelijke ontwikkeling te doen. 'Rita' betekent in het Sanskriet natuurwet/orde en staat tegenover anrita, chaos. Orde betekent dat hetzelfde zich herhaalt. Chaos is steeds anders. Daarom is orde te begrijpen, maar chaos niet. Als ergens een orde is, kun je het leren begrijpen en dan kun je er gebruik van maken zodat je er voordeel van hebt. Zo kun je voor elkaar krijgen wat je zelf wenst.

Daar is de Scholarita voor, om je te helpen voor elkaar te krijgen wat je zelf wenst. Je kunt bijvoorbeeld net als ik op 11 jarige leeftijd een volière ontwerpen en bouwen... als je graag vogels wilt houden. Wil jij nu een hut bouwen of misschien een vijver aanleggen, Mozart spelen, zelf componeren of computer programma's schrijven? Wil je later meewerken aan schone energie, bruggen bouwen, een groot gezin, zanger worden of lawine expert/veroorzaker, koppensneller of piloot? Of een beroep dat nu nog niet bestaat? Wat is jouw weg?

De Scholarita maakt lesmateriaal en zal dat gratis uitgeven als vrije software en vrije documentatie onder licenties van de stichting voor vrije software (GPL en GFDL). Iedereen die zich kan vinden in de grondbeginselen van de Scholarita wordt uitgenodigd bij te dragen. Kinderen die als tester leerprogrammatuur willen uitproberen zijn ook van harte welkom. Stuur dan een email naar de Scholarita.

1.  Grondbeginselen

1.1.  Leren om je eigen weg te kunnen gaan
De Scholarita is voor iedereen zijn eigen weg wil gaan, oftewel die voor elkaar wil krijgen wat hij zelf wenst en daarom graag leert en niet blij is als wordt beslist dat je genoeg hebt geleerd.
1.1.1.  Moeite

Het is niet zo dat als je leert om voor elkaar te krijgen wat je zelf wenst en niet omdat het van iemand anders moet, het je geen moeite zal kosten. Die moeite moet je ervoor over hebben. Het is iets om trots op te zijn.

1.1.2.  Discipline

Als je leert om je eigen weg te kunnen gaan, dan moet je ook de discipline hebben om zaken te leren die daarvoor nodig zijn, maar die je op zich niet leuk vindt.

Vaak gebeurt het dat mensen dingen moeten doen die ze niet leuk of zelfs heel akelig vinden, doordat andere mensen hen overheersen. Dit kan ook op scholen gebeuren. Hier is de Scholarita natuurlijk op tegen. Maar er is heel wat nodig zonder dat dat komt omdat mensen je overheersen. Er zijn namelijk ook Natuurwetten, waar wij als mensen gewoon rekening mee moeten houden.

1.1.3.  Aanbod

Als je leert om je eigen weg te kunnen gaan, dan ben je natuurlijk niet blij als iemand je grootmoedig vertelt dat je je niet meer hoeft te leren. Dat maak je zelf wel uit. Niemand hoort je te zeggen dat je niet meer hoeft te leren, alleen omdat anderen niet meer wíllen leren of omdat er ter plaatse niet meer leermiddelen beschikbaar zijn, of omdat ze je dom willen houden, of niet willen dat je merkt dat zij het zelf niet weten. En niemand hoort te verwachten dat je dan ook nog dankbaar bent! Je mag altijd een groter of ander aanbod aan leermiddelen vragen/zoeken. Het is niet altijd (meteen) beschikbaar, maar het is goed, niet raar, dat je het wenst.

1.1.4.  Rust

Je moet er rekening mee houden dat er een grens is aan hoeveel moeite je tegelijk kunt doen. Tegenwoordig komt het voor dat kinderen overwerkt raken door hun hobbies. Dit gebeurt als mensen er geen rekening mee houden dat wat je leuk vindt en voor jezelf doet ook tegelijk (te) zwaar kan zijn. We hebben als mensen nu eenmaal lichamelijke grenzen waar we rekening mee moeten houden en we moeten dus zorgen voor voldoende rust.

1.2.  Kennis en kunde waar je op kunt rekenen

Als je op school of je werk wel kunt naäpen wat docenten hebben voorgedaan, maar niet snapt waarom dat werkt, dan kun je in andere situaties helemaal geen gebruik maken van wat je kunt, want je kunt niet zelfstandig bepalen welk trucje dan werkt. Zo heb je niet veel aan wat je kunt en helpt wat je kunt niet om voor elkaar te krijgen wat je zélf wenst.

Als je niet wilt wachten tot de lotto of een fee je wensen komt realiseren, maar je wilt zelf leven en zelf iets voor elkaar krijgen, dan heb je kennis en kunde nodig waar je op kunt rekenen.

De Scholarita heeft tot doel lesmateriaal hiervoor te ontwikkelen.

1.3.  Recht op overtuigend bewijs

Een recht bestaat niet zomaar. Individuen hebben binnen hun gemeenschap een recht als de leden van die gemeenschap zich hebben verplicht dat recht voor ieder lid van hun gemeenschap te respecteren, realiseren en verdedigen.

Alle leden van het Scholarita onderwijs erkennen het recht van ieder ander lid op overtuigend bewijs. De reden hiervoor is dat als je kennis hebt waarvan je niet overtuigd bent dan heb je er niets aan voor het voor elkaar krijgen van wat je zélf wenst.

Niet alle gemeenschappen erkennen het recht op overtuigend bewijs. In de Wiskunde bestaat een bewijsmethode met de naam 'bewijs met volledige inductie'. Studenten leidden hieruit een naam af voor de lesmethode waaraan ze werden onderworpen: `bewijs met volledige intimidatie'.

Hieronder volgt een anekdote uit het basisonderwijs waarin het recht op overtuigend bewijs niet werd erkend:

Een onderwijzeres vertelt haar leerlingen dat een werkwoord een woord is met actie erin. Dan vraagt ze de kinderen te zeggen of een woord een werkwoord is. Een jongetje denkt dat het woord `oorlog' een werkwoord is. De onderwijzeres zegt: ``let goed op, een werkwoord is een woord met actie erin. Vind je het woord `oorlog' nou nog steeds een werkwoord?''. Het jongetje zegt 'Ja' en wordt brutaal gevonden.

Dit komt uit het boek van John Holt 'How children fail', zo'n 40 geleden geschreven.

Als je alleen maar weet dat een werkwoord een woord is met actie erin, dan moet je toch wel tot de conclusie komen dat het woord `oorlog' een werkwoord is? Er gebeurt immers een heleboel actie in een oorlog.

Volgens de definitie van `werkwoord' die de onderwijzeres gaf is het woord `oorlog' dus een werkwoord. Het jongetje heeft dus gelijk. Maar de definitie van de onderwijzeres komt niet overeen met de gebruikelijke betekenis van `werkwoord'. Toch gebruikt de onderwijzeres die gebruikelijke betekenis van `werkwoord' bij haar beoordeling. De onderwijzeres meet met twee maten. Ze vertelt een andere definitie dan ze hanteert bij de beoordeling van de leerlingen. Haar definitie is fout.

Een correcte definitie van een werkwoord is moeilijk te geven. In ieder geval heeft een werkwoord in een zin de functie om de actie waarover die zin gaat uit te drukken. Maar ook deze definitie bevat niet alles wat je moet weten om te kunnen bepalen wat een werkwoord is, want wat is dan 'een functie in een zin'? De definitie van een werkwoord is niet in woorden uit te drukken. Om aan een ander mens over te brengen wat een werkwoord is en wat een functie in een zin is, moet men die ander een grote lijst voorbeelden geven, zodat die ander zelf door generalisatie begrijpt wat de bedoeling is. Generalisatie betekent dat je uit een voldoende aantal voorbeelden zelf ziet wat steeds hetzelfde is en wat verschillend en daardoor begrijpt wat de ander bedoelt, zonder dat iemand dat precies in woorden kan uitdrukken.

Pas nadat alle mensen uit een groep tot een zelfde begrip van een woord gekomen zijn door het eens te worden over genoeg voorbeelden, kunnen ze dat gebruiken om definities op te stellen, die in woorden uitgedrukt zijn. Als het woord `werkwoord' en de woordcombinatie `functie in een zin' duidelijk geworden zijn aan de hand van voorbeelden, dan kunnen daarna definities opgesteld worden voor `gezegde', `onderwerp', etc, waarbij de woorden `werkwoord' en `functie in een zin' gebruikt kunnen worden. De woorden `werkwoord' en `functie in een zin' kunnen nog steeds niet gedefinieerd worden. Het blijven basiswoorden. Het is misschien wel mogelijk om andere woorden als basiswoorden te gebruiken en dan bijvoorbeeld van het woord `werkwoord' een definitie te geven waarin die basiswoorden gebruikt worden. Hoe je het ook doet, sommige woorden zullen altijd basiswoorden zijn, die met voorbeelden en niet met een definitie uitgelegd moeten worden.

Dat een leerling recht heeft op overtuigend bewijs, betekent onder andere dat hij voor woorden goede definities of goede voorbeelden moet krijgen. Bovendien moet in bovenstaand geval worden uitgelegd waarvoor het herkennen van werkwoorden in zinnen nou eigenlijk nodig is.

Het komt nogal eens voor dat aan leerlingen een incorrecte definitie wordt gepresenteerd met als argument dat het niet beter kan. Dit is onzin. Wanneer geen correcte definitie kan worden gegeven is dat geen reden om te doen alsof. Dat is voor de leerling bevreemdend. Bovendien kan in plaats van een incorrecte definitie een ander bewijs gegeven worden, dat wel correct is, zoals in dit geval een lijst met voorbeelden.

2.  Projecten

2.1.  Rekenmaar! programma
Het rekenmaar! programma is op dit moment het grootste project van de Scholarita. Het rekenmaar! programma is een algemeen programma om door oefeningen een onderwerp te leren. De oefeningen zijn opgedeeld in niveaus. Als de gebruiker de oefeningen van een bepaald niveau goed kan maken, wordt het niveau automatisch verhoogd. Er wordt veel uitleg gegeven, maar alleen wanneer het nodig is om een oefening te kunnen maken. Voor oefeningen van hetzelfde type worden steeds andere getallen, namen van personen en dingen en in geval van muziek, tonen gebruikt. Er zijn dus altijd nieuwe oefeningen van hetzelfde type en niveau beschikbaar. Ook de voorbeelden in uitleg worden op die manier gevarieerd. Op de fouten van de gebruiker wordt met specifieke uitleg gereageerd. Een goed antwoord wordt gemarkeerd met een lachbekje en een foute met een verdrietig gezichtje. Hele kleine versies van de bekjes worden verzameld in een ballenbak, zodat de gebruiker een leuk overzicht heeft over zijn/haar vorderingen. De kleuren van het scherm kunnen door de gebruiker gekozen worden, ook tijdens de oefeningen.
2.1.1.  screenshots
Hieronder volgt een lijst met screenshots. De gebruiker kan zelf themes erbij maken:

3*g:subpagina

2.1.2.  Rekenmaar! reken module
De reken module van het rekenmaar! programma is al ver gevorderd. Het zal nagenoeg al het rekenen omvatten, dus veel meer dan het basisschool rekenen. Het omvat ook kansrekenen en logica.
2.1.3.  Rekenmaar! muziek module
De muziek module van het rekenmaar! programma staat nog aan het begin.
2.2.  Zelfstandig leren lezen door versjes en rijmpjes

Wanneer kleine kinderen versjes en rijmpjes uit hun hoofd kennen, kunnen ze daarmee zelfstandig leren lezen. Een versje of rijmpje wordt twee keer afgedrukt op geplastificeerd karton: één keer in het geheel en één keer met ieder woord op een apart kaartje. Zo kan het herkennen van woorden geoefend worden, zelfs zonder hulp.

Dit lesmateriaal richt zich erop kinderen te laten lezen voordat ze leren schrijven. De mening van Scholarita is dat voldoende snel lezen voor de meeste mensen een heel andere vaardigheid is dan heel snel spellen. De meeste mensen zullen woorden bij het lezen als geheel herkennen, zonder daarbij te spellen. Spellen zouden ze niet snel genoeg kunnen.

Het is dus waarschijnlijk dat sommige kinderen leesproblemen ontwikkelen omdat ze bewust of onbewust ernaar hebben leren streven om snel genoeg te spellen in plaats van ernaar te streven woorden als geheel te herkennen. Dit zou men `woordblind' kunnen noemen, wat het oude woord is voor `dyslexie'. Om het aanleren van een verkeerde leesstrategie te voorkomen richt dit lesmateriaal zich op het herkennen van woorden. De opsteller heeft zelf vroeger met een vergelijkbare methode leren lezen.

Om het gemakkelijker te maken om de bekende gesproken of gezongen woorden van een versje of rijmpje aan het onbekende geschreven woord te koppelen, worden de lettergrepen aangegeven. Ieder versje of rijmpje is `getiteld' met een plaatje, zodat het herkend kan worden door iemand die nog niet kan lezen. Alle losse woorden hebben hetzelfde plaatje op de achterkant, zodat ze gemakkelijk bij elkaar gezocht kunnen worden.

Om problemen te voorkomen bij kinderen die links en rechts niet kunnen onderscheiden, is voorkomen dat verschillende letters elkaars spiegelbeeld zijn, zoals b en d en p en q, door een cursief font te gebruiken.

Het is nog niet duidelijk of het wel of niet goed is dat de woorden waarmee een zin in een versje of rijmpje begint een hoofdletter heeft, terwijl dat woordje als los woordje geen hoofdletter heeft. Dit komt overeen met normaal gebruik, maar zo zien niet alle gelijke woordjes er precies hetzelfde uit.

De bedoeling is dat de programmatuur voor het maken van de leeskaarten zo gemakkelijk in gebruik wordt dat iedereen er zijn eigen leeskaarten mee kan maken. Nu echter worden hier slechts enkele leeskaarten gepresenteerd. Let op: bij de laatste twee zijn nog niet alle bovenstaande principes toegepast.

3*g:subpagina

2.3.  A4 kaarten
Het A4 kaarten project maakt lessen die op één dubbelzijdig A4 kaart passen. Het is nu één pdf document, met een les over Chinese tekens, één over ascii art (tekenen met letters), één over Unix en één over de vraag waarom de leeuw de koning der dieren wordt genoemd: leskaarten
2.4.  Systeem voor gedistribueerde productbeoordelingen

Als we niet van elkaar horen hoe goed of slecht een product is, dan maken we allemaal dezelfde fouten bij de aankoop. Er zijn wel al websites om producten te beoordelen, maar daar vertelt iedereen een verhaaltje over het product. Je hebt dan niet snel per product een overzicht welke eigenschappen het heeft. En je kunt niet zoeken naar producten met een bepaalde set door jou gewenste eigenschappen. Dit project probeert een manier te vinden om de benodigde informatie gemakkelijk te noteren. Daarna komt pas het zoeken erin aan de beurt.

De bedoeling is dat mensen hun eigen mening geven op hun eigen website, maar dat die beoordelingen dan dezelfde structuur hebben, zodat er gemakkelijk via een programma in velen tegelijk gezocht kan worden. Dit is een gedistribueerde manier van opslaan, in tegenstelling tot het verzamelen van alle beoordelingen op één website.

De producten zijn nu ingedeeld in die die je aanraadt en die waartegen je waarschuwt. De taal is Engels. De presentatie is nog niet mooi.

3.  Links

3.1.  Hoogbegaafdheid
Hoewel het lesmateriaal van de Scholarita niet speciaal bedoeld is voor hoogbegaafden, is het wel zeer geschikt voor hoogbegaafden, omdat het zelfstandig werken in eigen tempo mogelijk maakt en toelaat verder te gaan dan leeftijdsgenootjes.
3.1.1.  dag van de hoogbegaafdheid
De Scholarita komt daarom regelmatig naar de dag van de hoogbegaafdheid.
3.2.  Iederwijs en Sudbury Valley School
De Nederlandse Iederwijs scholen en de Amerikaanse Sudbury Valley School zijn scholen waar kinderen kunnen leren wat ze zelf belangrijk vinden.

"Wat je leert op Sudbury Valley School is leven. Je leert over het leven en hoe met mensen om te gaan en hoe dingen voor elkaar te krijgen en hoe je al de dingen die je leert moet organiseren."

Leerling van de Sudbury Valley School.

Veel mensen denken dat kinderen laten leren wat ze zelf belangrijk vinden betekent dat men de kinderen hun gang laat gaan en dat ze dan niets leren. Maar wat is `hun gang laten gaan'? Vaak betekent dit `niet mee bemoeien'. Maar dát is juist niet wat er gebeurt op deze scholen: Er worden ongelooflijk veel mogelijkheden gecreëerd om te leren en vakdocenten staan altijd klaar om vragen van kinderen te beantwoorden.

Soms wordt de Iederwijs onderwijsmethode aangeprezen door te stellen dat het leren er vanzelf gaat. Hiermee kan bedoeld zijn dat het leren niet plaatsvindt door onderdrukking door een ander mens. De Scholarita is het ermee eens dat onderdrukking verkeerd is, ook op school. Maar genoemde zin kan ook betekenen dat leren geen moeite zou moeten kosten en nooit zou moeten, maar alleen mogen. Hier kan de Scholarita zich niet in vinden, want leren is altijd moeite doen, ook als je het leuk vindt en vaak moet iets, omdat we als mensen nu eenmaal met Natuurwetten rekening moeten houden.

Rita Bijlsma

20 Jan 2008

DeScholarita@xs4all.nl

Rita Bijlsma. © FDL: GNU Vrije Documentatie Licentie

Scholarita Logo Deze webpagina is automatisch gegeneerd uit een XML tekst door het programma artikel.xsl (geschreven door Rita Bijlsma; een Scholarita project) met gebruikmaking van XSLT 1.0, (uitgegeven door: libxslt), gebruik makend van XPATH, XML-naamruimtes and CSS. Mogelijk gemaakt door GNU, FSF de stichting voor vrije software en het operating systeem Linux. GNU, FSF Tux